Lezing Dr Stades over oogafwijkingen bij PBGV


12 februari jl. gaf Dr. Stades zijn lezing voor leden van de beide clubs, over oogafwijkingen die voorkomen bij de Petit Basset Griffon Vendéen. Een ruim tiental geïnteresseerden waren aanwezig.

Samantha Munoz en Elvira Tuerlings hadden ter voorbereiding voor de heer Stades alle beschikbare ooguitslagen van de RvB doorgelopen en een overzicht voor hem gemaakt van wat er door de jaren heen voorgekomen is. Een behoorlijke klus maar, maar zo kon hij zijn lezing hierop afstemmen. Hieronder een beknopte samenvatting van desbetreffende oogziektes en de toelichting van Dr Stades hierop.

Als eerste  een uitgebreide uitleg gegeven over de opbouw van het oog,

oog-compleet

 

Daarna kwamen de ziektes stuk voor stuk aan de beurt die op een ECVO oogonderzoek formulier staan, die voorkomen bij de Petit Basset. De Petits waar mee gefokt wordt, worden jaarlijks op oogafwijkingen gecontroleerd.

ECVO staat voor European College of Veterinary Ophthalmologists. Dit is een Erkende Europese organisatie die gespecialiseerd is in oog onderzoek bij dieren.

In ieder land van Europa, dus ook in Nederland is een aantal oogspecialisten door de ECVO organisatie gecertificeerd om de ECVO oogonderzoeken uit te voeren.

Dat betekent dat zij zich o.a. houden aan de regels, zoals die zijn vastgelegd en dat ze zich regelmatig bijscholen.

Hieronder het ECVO oogformulier.

 

ecvo-formulier

 

 

De honden worden op een aantal afwijkingen getest waar de volgende uitslagen mogelijk zijn.:

Vrij

De hond vertoont geen verschijnselen van de aangegeven, als erfelijk beschouwde oogziekte. Dit betekent niet dat de hond de afwijking niet kan doorgeven aan de nakomelingen. De hond kan immers drager zijn van de erfelijke ziekte. Ook is het niet uit te sluiten dat de hond de afwijking later zelf alsnog krijgt. Alleen DNA tests (als die beschikbaar zijn, geven hierover uitsluitsel, zoals bij POAG, zie verderop)

Voorlopig Niet Vrij 

De hond heeft symptomen die behoren bij het ziektebeeld van PRA. Er worden afwijkingen gezien die passen in het klinisch beeld van deze, als erfelijk beschouwde, oogziekte. Voortschrijding (progressie) van het ziekteproces moet de diagnose bevestigen. De hond dient na verloop van tijd (meestal na een half jaar) opnieuw te worden onderzocht.

Twijfelgeval (onbeslist)

Zeer geringe afwijkingen, die mogelijk passen bij het klinische beeld van de erfelijke oogziekte; deze zijn echter onvoldoende specifiek. Twijfelgeval betekent niet, dat de onderzoeker het niet weet! Er zijn wel degelijk afwijkingen van het normale beeld bij de hond aanwezig, maar ze zijn niet duidelijk genoeg aanwezig om de hond “niet vrij” te verklaren.

Niet Vrij

De hond vertoont de klinische symptomen van een erfelijke oogziekte en is definitief niet vrij gegeven voor die ziekte

 

De ziektes

De afwijkingen die voorkomen bij de Petit Basset zijn onder andere:

MPP.  Membrana Pupillaris Persistens

Als gevolg van een storing in de ontwikkeling blijven er restjes achter van het embryonale lensvaatnetje dat voor de geboorte de voorzijde van de lens van voedingsstoffen moest voorzien. Het blijven zitten van delen van het vaatvliesje, dat normaal gesproken ongeveer 4 weken na de geboorte verdwijnt. Er zijn drie varianten van MPP: iris-iris, iris-hoornvlies en iris-lens.

Dr. Stades gaf een duidelijke uitleg met afbeeldingen  die de verschillende vormen duidelijk liet zien. Wat blijkt is dat de vorm die bij de Petits het meest voorkomt is de lichte vorm. Iris –Iris. Dat uit zich dan als een soort kleine draadjes, of vlokjes op de iris  waar de hond verder nooit last van zal ondervinden. Deze vorm wordt voor het fokken toegestaan. De milde vorm ook.  De zware vorm iris –lens houdt in dat er een soort van plakaatje op de lens blijft zitten. Dat beperkt de hond zeker en de hond die het heeft wordt uitgesloten van de fokkerij.

Distichiasis

Bij Distichiasis is er sprake van Abnormale haargroei op de oogleden. Bovendien groeien de haren zodanig dat ze binnenwaarts, dus naar het oog toe, gericht zijn. Het kan slechts één enkele haar betreffen, maar ook een paar of een hele rij. De naar binnen groeiende haren prikken tegen hoornvlies en dit raakt geïrriteerd, en uiteindelijk kan dit tot beschadiging leiden. Dit kan ernstige vormen aannemen, van behoorlijke beschadigingen aan het hoornvlies tot blindheid.

normale-wimpers

Normale wimpers

distichiasis

Distichiasis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stades illustreerde de verschillende vormen van Distichiasis, waarbij er nog verschil is in zachte en harde haren. Van de zachte haren hebben de ogen minder last maar de harde haren, die soms vanuit het ooglid recht op de oogbol kunnen staan, die zijn erg pijnlijk en irriterend voor de hond. Dr. Stades gaf illustraties en beschreef verschillende behandelmethodes; van het uittrekken tot wegbranden of bevriezen. De haren vallen soms ook uit, maar ze groeien altijd weer aan. Bij wegbranden of bevriezen wordt het haarzakje zodanig behandeld, dat de haar niet meer terug komt.

RD: Retina dysplasie

Dit is een oogaandoening, waarbij een abnormale ontwikkeling van het netvlies (retina) ontstaat. Retinadysplasie is een naam voor een groep ontwikkelingsstoornissen van het netvlies. De eerste vorm is lokale retinadysplasie, waarbij kleine plooitjes in het netvlies zitten die weinig problemen voor het zicht veroorzaken en soms nog kunnen verdwijnen. Wanneer grotere gebieden aangetast zijn,  zal afbraak van het aangetaste gebied optreden, waardoor dat deel van het netvlies het zicht verliest. De derde vorm is de totale loslating van de retina, doordat deze onderontwikkeld is en afgebroken zal worden, met blindheid tot gevolg. Retinadysplasie kan aan één of beide ogen voorkomen. RD kan ook ontstaan door een herpes virus.

Cataract

Elke niet natuurlijke ‘witting’ of troebeling van de lensvezels en/of kapsel wordt cataract of grauwe staar genoemd. Cataract wordt in het algemeen veroorzaakt door een verminderde zuurstofopname en daardoor een verhoogde wateropname van de lens. Dit veroorzaakt aanvankelijk een zwelling van de lens, met later uitdroging ervan. Cataract is meestal een ouderdomsaandoening , maar het komt zeker ook bij jonge honden voor. Suikerziekte kan een oorzaak zijn voor cataract.

Lensluxatie

In het oog wordt de lens door ophangbanden (fibrae zonulares) op zijn plaats gehouden. Deze ophangbanden kunnen verkeerd zijn aangelegd, scheuren of langzaam afsterven. Het gevolg hiervan is dat de lens loslaat. De lens kan gedeeltelijk loslaten (subluxatie) of zijn geheel loslaten (luxatie). In het geval van een lensluxatie kan de lens op zijn plaats blijven staan of naar voren of naar achteren kantelen. Een gekantelde lens kan vervolgens de afvoer van vocht uit het oog blokkeren. Wanneer ‘kamerwatervocht’ uit het oog niet kan worden afgevoerd, zal dit vocht zich gaan ophopen in het oog en ontstaat glaucoom. Dit noemen we secundair glaucoom.

 

lensluxatie

 

Glaucoom

Een pijnlijke ziekte waarbij de oogdruk toeneemt, wat leidt tot blindheid. We hebben hier al veel aandacht aan gegeven, met name door de nieuwe ontwikkelingen op DNA gebied.

Er zijn 2 vormen.

  1. Glaucoom met de open kamerhoek. De zogenaamde POAG. Hiervoor is in Engeland door de Animal Health Trust een DNA test ontwikkeld, waar gelukkig inmiddels veel fokkers gebruik van maken.
  2. De tweede vorm, Pectatus Ligamentum, een afwijking in de ligamenten waardoor het vocht in het oog niet afgevoerd kan worden en waardoor de druk ontstaat. Deze vorm is d.m.v. een ‘gonioscopie’ op te sporen. Dat is een pijnloos oogonderzoek waarbij een lensje op het oog geplaatst wordt, waardoor de ligamenten bekeken kunnen worden. Dit oogonderzoek moet apart worden aangevraagd naast een standaard ECVO oogonderzoek.

Wanneer de ligamenten erg verkleefd zijn, dan loopt de hond een verhoogd risico om problemen bij de ‘afwatering’ van het oog te krijgen. Het voordeel van de DNA test of een gonioscopie is dat het nu vroeg duidelijk kan worden of de hond verhoogd risico loopt. Dan kan d.m.v. herhaald onderzoek gekeken worden wanneer de hond zou kunnen beginnen met een behandeling met speciale oogdruppels, die de oogdruk laag houden. Hierdoor kan de hond het zicht aanzienlijk langer behouden.

Dr Stades besprak ook een aantal oogsparende operaties die hij of een collega hadden uitgevoerd. Hij gaf aan dat het erg kostbare operaties zijn en dat in veel gevallen toch altijd het oog verwijderd moet worden. Een hond kan prima functioneren zonder oog (zelfs geheel blind) maar volgens hem is het toch vaak het baasje wat er de meeste problemen mee heeft.

De gonioscopie is altijd een eenmalig  onderzoek geweest maar door de jaren heen zijn ze er nu achter dat de ligamenten als de hond wat ouder wordt wel degelijk nog wat kunnen veranderen. Dus zijn advies was eenmaal op jonge leeftijd zo rond 1,5 en nog een rond de leeftijd van 4-5.

Wat we alle Petit Basset eigenaren willen meegeven is: doe een standaard oogonderzoek voor de oogafwijkingen hierboven omschreven en vraag meteen een gonioscopie aan. Kijk hiervoor op de lijst met erkende oogonderzoek klinieken of vraag uw fokker.

Bestel de POAG DNA test bij: http://www.aht.org.uk/cms-display/genetics_tests.html, Kosten: £ 48.

Er vroegtijdig bij zijn is bij deze ziekte uitermate belangrijk !

We willen u vragen een copy van de oog uitslagen en/ of DNA test te sturen naar de gezondheidscommissie van uw club:

gezondheid@griffon-vendeen.nl en/of gezondheid@bgvclub.nl

 

Verslaglegging:

Elvira Tuerlings, gezondheidscommissie Club du Griffon Vendéen Pays Bas